Oplopend kwik maakt hittebescherming steeds prangender

Stijgende temperaturen wereldwijd en steeds vaker voorkomende hittegolven laten zich steeds nadrukkelijker voelen. Zeker wanneer hoge temperaturen samengaan met intensieve inspanningen, krijgt het lichaam het zwaar te verduren. Hittestress kan dan ongemerkt ontstaan en uitmonden in ernstige gezondheidsklachten. Welke maatregelen houden de warmtebelasting binnen de perken?

Een sluipend gevaar

Hittestress treedt op wanneer het lichaam zijn overtollige warmte onvoldoende snel kan afvoeren, waardoor de lichaamstemperatuur oploopt. Hoe snel dat gebeurt, wordt mede bepaald door de contextuele omstandigheden. Vochtige lucht en gebrekkige luchtcirculatie bemoeilijken de natuurlijke afkoeling, terwijl rechtstreekse zonnestraling en zware lichamelijke inspanningen de warmteproductie en -opname verhogen. Ook langdurige blootstelling en afsluitende werkkledij of andere persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen de warmteafvoer verder afremmen.

De eerste symptomen van hittestress worden al snel verward met gewone vermoeidheid. Sterke dorst, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, spierkrampen en concentratieverlies zijn nochtans duidelijke waarschuwingssignalen. Blijft de warmtebelasting aanhouden, dan kunnen uitdroging en hitte-uitputting optreden. Ook de alertheid neemt intussen af en het reactievermogen vertraagt, waardoor werknemers sneller fouten maken en het risico op arbeidsongevallen aanzienlijk toeneemt.

WBGT-index

In België worden de actiewaarden voor blootstelling aan warmte bepaald aan de hand van de WBGT-index (Wet Bulb Globe Temperature). Die houdt rekening met onder meer de luchtvochtigheid en thermische straling, naast de luchttemperatuur. De maximale WBGT-waarden verschillen volgens de fysieke werkbelasting. Voor zeer licht of licht werk bedraagt de grenswaarde 29, voor halfzwaar werk 26, voor zwaar werk 22 en voor zeer zwaar werk 18. Hoe zwaarder de fysieke inspanning, hoe lager de toegelaten waarde.

Werkgevers moeten de thermische omstandigheden opnemen in hun risicoanalyse en passende preventiemaatregelen vastleggen. Daaronder horen onder meer voldoende drinkwater, bescherming tegen rechtstreekse zonnestraling en, waar mogelijk, een aangepaste werkorganisatie. Zware werkzaamheden kunnen bijvoorbeeld naar koelere momenten worden verschoven. Regelmatige pauzes op een beschaduwde of koele plaats helpen het lichaam om opnieuw af te koelen. In bepaalde situaties kan bijkomende kunstmatige verluchting vereist zijn.

Verkoelende materialen bij hoog kwik

Katoen is een zachte en luchtige stof die vervaardigd wordt uit natuurlijke vezels. Dit maakt de stof zeer aangenaam om te dragen. Bovendien heeft katoen een vochtabsorberende werking, waardoor het lichaam efficiënt droog blijft bij zonnige weersomstandigheden. Daarbovenop voorkomen de natuurlijke vezels de vorming van zweetgeur. Het nadeel is echter dat de stof het opgenomen vocht moeilijker afgeeft.

Polyester heeft andere eigenschappen die tijdens warme werkdagen goed van pas komen. De synthetische stof laat lucht circuleren en droogt snel, waardoor transpiratievocht minder lang in de kleding blijft hangen. Dit bestendigt een verkoelend effect tijdens zomerse temperaturen. Hoewel polyester minder natuurlijk aanvoelt dan katoen, is de stof slijt- en kleurvaster. Daarnaast voorkomt de gladde structuur van de microvezel dat vuil zich gemakkelijk hecht aan de kledij.

De combinatie van katoen aan de binnenkant en polyester aan de buitenkant is de gulden middenweg

Door het synthetische karakter kan polyester bij rechtstreeks contact met de huid sneller onaangename geuren ontwikkelen. Een combinatie van katoen aan de binnenkant en polyester aan de buitenkant verenigt de sterke eigenschappen van beide vezels. Samen zorgen ze voor een lichte, soepele stof die tegen een stootje kan en ook op warme werkdagen aangenaam blijft aanvoelen.

Extra fris dankzij innovatieve vezels

Verder bewerkte polyestervezels, zoals mesh, zorgen voor extra koeling en ventilatie dankzij hun vergroot oppervlak en fijnere structuur. Met behulp van bijvoorbeeld ventilatieritsen kunnen dergelijke stoffen een goede vochtregulatie faciliteren, waarbij koude lucht naar binnen komt en warme lucht naar buiten wordt geleid. Om de vorming van onaangename geurtjes tegen te gaan, wordt synthetische kledij ook steeds vaker afgewerkt met een antibacteriële finish.

Innovatieve technologische ontwikkelingen hebben verkoelende mineralen en vezels tot stand gebracht, die de regulatie van transpiratievocht in werkkledij effectiever maken. Waterabsorberende deeltjes nemen vocht op in de binnenste laag van de kledij en voeren het weg van de huid naar de buitenste stoflaag. Daar verspreiden waterafstotende vezels het transpiratievocht, waardoor het sneller verdampt en droogt. Dat actieve samenspel tussen hydrofiele en hydrofobe bestanddelen draagt bij aan lichte, ademende zomerkledij die het lichaam helpt koel te blijven.

Impact van kleur

Donkere kleuren absorberen doorgaans meer zonnestraling dan lichte tinten, zoals wit of lichtgrijs, die een groter deel van het zonlicht weerkaatsen. Lichte werkkledij beperkt bijgevolg de warmteopname door zonnestraling en helpt de lichaamstemperatuur op warme dagen beter onder controle te houden.

Schoenen en accessoires

Afhankelijk van de werkzaamheden is het voor werknemers aangeraden om naast professionele werkkledij ook veiligheidsschoenen, handschoenen en andere accessoires te dragen. Bovendien kan het dragen van een pet of hoed bij felle zon zeker geen kwaad. Net zoals de werkkledij zijn zomerschoenen en sokken vervaardigd uit lichte stoffen en antibacteriële vezels. Dit bestendigt een optimale luchtcirculatie, waardoor de voeten doorheen de hele dag fris blijven.

Met medewerking van Cortina, Dassy Workwear, Fristads, Milwaukee, Rox, Shoeteq, Sioen & SYNQ® workwear en VIP Safety